Pomiary hałasu kolejowego - wpływ sposobu przeprowadzenia pomiaru na konieczny zakres środków ochrony przed hałasem

W artykule opisano wpływ sposobu wykonania pomiaru hałasu kolejowego na koszty związane z koniecznością realizacji zabezpieczeń środowiska przed hałasem w postaci ekranów akustycznych.

Do oceny oddziaływania akustycznego istniejących linii kolejowych zastosowanie ma referencyjna metodyka wykonywania okresowych pomiarów poziomów hałasu wprowadzanego do środowiska w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych i linii tramwajowych oraz kryteria lokalizacji punktów pomiarowych opisana w załączniku nr3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów poziomów substancji lub energii w środowisku przez zarządzającego drogą, linią kolejową, linią tramwajową, lotniskiem lub portem (Dz. U. 2011 nr 140 poz. 824).
Zgodnie z metodyką do oceny hałasu kolejowego, wyrażonego równoważnym poziomem dźwięku A, dla którego określone są dopuszczalne poziome hałasu w środowisku, zastosowanie ma procedura pomiarów poziomów ekspozycyjnych w odniesieniu do pojedynczych zdarzeń akustycznych.
Zgodnie z ta procedurą przy pomiarze hałasu kolejowego należy określić minimum cztery klasy pojedynczych zdarzeń, polegających na przejedzie:

  • pociągu pasażerskiego dalekobieżnego,
  • pociągu pasażerskiego lokalnego,
  • pociągu towarowego,
  • autobusu szynowego.

Dla każdej z klas oblicza się średnią logarytmiczna wartość poziomu ekspozycji. Na podstawie obliczonych średnich poziomów ekspozycyjnych i informacji o liczbie pociągów poszczególnych klas przejeżdżających w czasie odniesienia T (dla pory dnia i nocy) oblicza się równoważny poziom dźwięku, którego wartość stanowi podstawę do oceny oddziaływania akustycznego.
Najważniejszym wskaźnikiem przy przeprowadzanej ocenie jest określenie średniego poziomu ekspozycji. Zgodnie z metodyką wartość średnią oblicza się w oparciu o zmierzone w terenie poziomy ekspozycji, pochodzące od pojedynczych przejazdów pociągów danej klasy.
Obecnie coraz częściej można spotkać z laboratoriami, które do wyznaczenie wartości średniej ekspozycji posługują się wynikami z jednego przejazdu danej klasy pociągu. Choć pod względem formalnym wynik taki jest poprawny, to z akustycznego punktu widzenia jego wartość budzi duże wątpliwości. Wartość równoważnego poziomu dźwięku A (LAeqD i LAeqN) wyznaczona na podstawie pomiarów tylko jednego zdarzenia w danej klasie charakteryzuje się bardzo duża losowością.
W celu pokazania jak bardzo może zmieniać się wynik pomiaru końcowego, w zależności od tego jaki przejazd uda nam się zarejestrować, przeprowadzono obliczenia dla różnych danych wejściowych. Dla zawężenia liczby parametrów wpływających na wynik do obliczeń użyto wyniki pomiarów dla jednej klasy pociągów – pociągi pasażerskie lokalne. Użyte wyniki otrzymano podczas jednego z pomiarów przy istniejącej linii kolejowej. Na ich podstawie obliczono równoważny poziom dźwięku dla jednego czasu odniesienia T (pory dnia), w którym założono 34 przejazdy. Wynik obliczono dla trzech zestawów danych, w których równoważny poziom dźwięku A obliczono na podstawie:

  • pojedynczych przejazdów,
  • trzech kolejno zarejestrowanych przejazdów,
  • wszystkich zarejestrowanych przejazdów.

Wynik otrzymany na podstawie średniego poziomu ekspozycji obliczonego ze wszystkich przejazdów najlepiej opisuje stan klimatu akustycznego, dokładnie oddając poziom hałasu w badanym punkcie pomiarowym. Obliczenia równoważnego poziomu dźwięku A z mniejszej liczby zmierzonych ekspozycji potrafią znacząco różnić się od faktycznego oddziaływania akustycznego badanej linii kolejowej i jedynie w nielicznych przypadkach osiągają wartość zbliżoną do rzeczywistego oddziaływania. Zestawieni wszystkich otrzymanych wyników przedstawiono w tabeli poniżej. Dodatkowo w celu lepszej oceny otrzymanych wyników, całość przedstawiono także w formie wykresu.

Tabela 1    Wyniki pomiarów użyte odo obliczeń wraz obliczonym na ich podstawie równoważnym poziome dźwięku A – pociągi osobowe

Wyniki pomiarów halasu kolejowego, woj. śląskie

Pomiary hałasu kolejowego - wykres poziomów.

Wykres 1    Rozkład równoważnego poziomu dźwięku A w zależności od liczby próbek użytych do obliczeń

Równoważny poziom dźwięku A dla pory dnia obliczony z wszystkich zdarzeń wynosi 54,4 dB. W przypadku mniejszej liczby zdarzeń wynik pomiaru zawiera się w zakresie:

  • od 46,9 do 60,9 dB dla trzech zdarzeń,
  • od 43,8 do 65,5 dB dla pojedynczych zdarzeń.

Jak widać zakres zmian wyniku końcowego wynosi około +/- 7 dB przy uwzględnianiu jedynie trzech zdarzeń i dochodzi aż do około +/- 11 dB przy uwzględnianiu tylko jednego zdarzenia. Przy założeniu, że linia kolejowa stanowi linowe źródło hałasu, dla którego spadek poziom hałasu wynosi 3 dB na podwojenie odległości, to zmiana poziom hałasu przekłada się na znaczące różnice w zasięgach oddziaływania. Wzrost poziomu hałasu o 7 dB przekłada się na 5 krotne zwiększenie zasięgu, a wzrost o poziomu hałasu o 11 dB na 13 krotne powiększeni zasięgu. W praktyce przy występowaniu przekroczeń w odległości 10 metrów od torów, przy źle zmierzonym poziomie hałasu możemy osiągnąć zasięgi rzędu 50 lub 130 metrów, co prowadzić może do błędnych wniosków w zakresie koniecznych do podjęcia działań minimalizujących oddziaływanie akustyczne linii kolejowej.
W celu dokładnego określenia oddziaływania kaustycznego linii kolejowej konieczne jest wykonanie pomiarów w całym czasie odniesienia (24h), co pozwala określić poziom hałasu na podstawie wszystkich zdarzeń występujących w danej dobie. W przypadku wykonywania krótszych pomiarów i uwzględniania mniejszej liczby zdarzeń możliwe jest znaczące niedoszacowanie lub przeszacowanie wyników pomiaru, co przekładać może się na daleko idące konsekwencje dla zarządzającego linią.

Share

W celu optymalizacji treści dostępnych w naszym serwisie korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies. Korzystanie z naszych serwisów internetowych oznacza, iż użytkownik akceptuje politykę stosowania plików cookies, opisaną w Polityce prywatności. Aby dowiedzieć się więcej o plikach "cookie" i o tym jak je usunąć z komputera zobacz naszą Politykę prywatności.

Akceptacja: